“Hayırseverler bağışlarını vergiden düşebilirler”

Ekonomist  ve Yeminli Mali Müşavir Fethullah Demir, “Hayırseverler bağışlarını vergiden düşebilirler” başlıklı bir yazı kaleme aldı. 

“Hayırseverler bağışlarını vergiden düşebilirler”
“Hayırseverler bağışlarını vergiden düşebilirler”
Selman Güneş
  • 16 Şubat 2023 13:48
  • 16 Şubat 2023 13:49

Ekonomist  ve Yeminli Mali Müşavir Fethullah Demir, “Hayırseverler bağışlarını vergiden düşebilirler” başlıklı bir yazı kaleme aldı.

Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde 6 Şubat Pazartesi saat 4.17’de 7,7; Elbistan ilçesinde saat 13.24’te 7,6 büyüklüğünde deprem olurken, Gaziantep’te de büyüklükleri 6,4 ile 6,5 olan iki deprem meydana geldi.

7,7 büyüklüğündeki depremin ardından saat 13.24’te bir deprem daha meydana geldi. Merkez üssü Kahramanmaraş’ın Elbistan ilçesi olan depremin büyüklüğü 7,6 olarak kaydedildi ve bu depremlerinden ardından 1891 artçı deprem meydana geldi.

Deprem, Kahramanmaraş, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman, Malatya ve Hatay’da yıkıma yol açtı.

Yıkılan binaların enkazı altında kalan vatandaşları kurtarma çalışmaları aralıksız devam ediyor.

Öncelikle depremde vefat eden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, yaralılara acil şifalar, enkaz altında kalan vatandaşlarımızın sağ salim kurtarılmalarını diliyorum.

10 ilimizde büyük yıkıma yol açan, 81 ilde 85 milyon vatandaşımızın kalplerinde tarifi imkânsız büyük üzüntüye yol açan deprem sonrasında Türkiye’nin tek gündemi depremin yaralarını sarmaktır.

Kadirşinas halkımız yediden yetmiş yediye tüm Türkiye olarak bölgeye yardım göndermek için seferber oldu. Vatandaşlarımız yardımlarını yaparken vergisel alanda avantajlarınındı bulunduğunu açıklama gereği duydum. Merkez üssü Kahramanmaraş ili olan depremler sonrası genel hayatı olumsuz etkileyen şartların ortadan kaldırılması ve afetzede vatandaşlarımızın acil ihtiyaçlarının karşılanması için gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerimizce bağış ve yardımlar yapılmaktadır.

Ancak her yardım ve her kurum için aynı şartlarda geçerli değil. Bu yardımların tamamı vergiden indirilebileceği (indirim değil)gibi bazı durumlarda sadece yardım miktarının % 5 i ile sınırlıdır.

Gelir İdaresi Başkanlığı 09.02.2023 tarihinde bu yardımların gelir ve kurumlar vergisinden indirilmesi konusunda bir bilgilendirme yayımlamıştır.

Duyuru şöyle

‘’ Merkez üssü Kahramanmaraş ili olan depremler sonrası genel hayatı olumsuz etkileyen şartların ortadan kaldırılması ve afetzede vatandaşlarımızın acil ihtiyaçlarının karşılanması için gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerimizce bağış ve yardımlar yapılmaktadır.

Bilindiği üzere, Gelir Vergisi Kanunun 89 uncu ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddeleri hükmü uyarınca, Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni veya nakdi bağışların tamamı ilgili yıl vergi matrahlarının tespitinde indirim olarak dikkate alınabilmektedir.

3/2/2021 tarihinde yayımlanan 3483 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereğince, bu tarihten itibaren ülkemizde meydana gelebilecek depremler sonrası zarar gören afetzedeler için Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanlığı koordinasyonunda yardım kampanyaları yürütülmektedir. Bu kapsamda, Kahramanmaraş ili merkezli olan depremler için AFAD Başkanlığı koordinasyonunda yardım kampanyası başlatılmıştır.

Ayrıca, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, Türkiye Kızılay Derneğine yapılan nakdi bağışların tamamı da vergi matrahından indirilebilmektedir.

Nakdi Bağış ve Yardımlar

Depremlerden etkilenen afetzedeler için AFAD Başkanlığınca ilan edilen hesaplara yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince indirim konusu yapılabilecektir. Aynı şekilde, Türk Kızılay’ınca ilan edilen hesaplara yapılan nakdi bağışların tamamı da indirime konu edilebilecektir. Bağışların indirilebilmesi için ödemeye ilişkin banka dekontları yeterli olacaktır.

Ayni Bağış ve Yardımlar

Depremler sonrası genel hayatı olumsuz etkileyen şartların ortadan kaldırılması için gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince, işletmelerinde mevcut olan ya da dışarıdan temin edilen ihtiyaç malzemeleri de ayni olarak bağışlanabilmektedir. Ayni bağışlar; AFAD Başkanlığının kendisine yapılabileceği gibi AFAD’ın yönlendirdiği kamu kurum ve kuruluşlarına da yapılabilecektir. Bu kapsamda yapılan ayni bağışların tamamı, bağışa konu malların içeriğine ve ilgili kurumlarca teslim alındığına ilişkin belge düzenlenmesi kaydıyla, indirim konusu yapılabilecektir. Yine söz konusu kapsamda yapılan bağış ve yardımlarda KDV hesaplanmayacak ve bağışa konu mallara ilişkin yüklenilen KDV’ler de işletmeler tarafından indirim konusu yapılabilecektir. ‘’denmektedir.

Bilindiği üzere, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddeleri hükmü uyarınca, Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni veya nakdi bağışların tamamı ilgili yıl vergi matrahlarının tespitinde indirim olarak dikkate alınabilmektedir.

3/2/2021 tarihinde yayımlanan 3483 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereğince, bu tarihten itibaren ülkemizde meydana gelebilecek depremler sonrası zarar gören afetzedeler için Acil ve Afet Yönetimi (AFAD) Başkanlığı koordinasyonunda yardım kampanyaları yürütülmektedir. Bu kapsamda, Kahramanmaraş ili merkezli olan depremler için AFAD Başkanlığı koordinasyonunda yardım kampanyası başlatılmıştır.

Ayrıca, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca, Türkiye Kızılay Derneğine yapılan nakdi bağışların tamamı da vergi matrahından indirilebilmektedir.

Nakdi Bağış ve Yardımlar

Depremlerden etkilenen afetzedeler için AFAD Başkanlığınca ilan edilen hesaplara yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince indirim konusu yapılabilecektir. Aynı şekilde Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre, Türkiye Kızılay Derneğine ve Yeşilay Derneğine yapılan nakdi bağışların tamamı da vergi matrahından indirilebilmektedir. (KVK md.10/1-e). Bağışların indirilebilmesi için ödemeye ilişkin banka dekontları yeterli olacaktır.

Ayni Bağış ve Yardımlar

Mükellefler tarafından işletmelerinde mevcut olan ya da dışarıdan temin edilen ihtiyaç malzemeleri de ayni olarak bağışlanabilmektedir. Ayni bağışlar; AFAD Başkanlığına yapılabileceği gibi AFAD’ın yönlendirdiği kamu kurum ve kuruluşlarına da yapılabilecektir. Bu kapsamda yapılan ayni bağışların tamamı, bağışa konu malların içeriğine ve ilgili kurumlarca teslim alındığına ilişkin belge düzenlenmesi kaydıyla, indirim konusu yapılabilecektir. Bu kapsamda yapılan bağış ve yardımlarda KDV hesaplanmayacak ve bağışa konu mallara ilişkin daha önce yüklenilen KDV’ler de işletmeler tarafından indirim konusu yapılacak ve düzeltilerek ödenmesi gerekmeyecektir.

Diğer Yerlere Yapılan Bağışlarda Durum

Sivil toplum anlayışı çerçevesinde iyiliklerin tek yerden yapılması yerine, herkes kendine göre uygun bulduğu şekilde ve yerlere yardım ve bağış yapabilmektedir. Bunlar, yukarıda sayılan bağış ve yardımlar gibi tamamen değil, ancak belli sınırlar dahilinde indirim konusu yapılabilir.

%5 Sınırlama: KVK md.10/1-c) Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve kamu yararına çalışan dernekler ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla ait kurum kazancının % 5’ine kadar olan kısmı.

%5’lik sınırlama açısından baz alınacak matrah bilanço karından iştirak kazançları ile geçmiş yıl zararlarının ve (KKEG rakamının) indirilmesiyle bulunacaktır.

İndirim konusu yapılamayan bu tutarların izleyen yıllara devredilmesi söz konusu değildir. Yapılan yardımlar İlgili yıla ilişkin kurumlar veya gelir vergisinden indirilir. İndirimden yararlanmak için Karşılıksız olması gereken bu yardımların makbuz ile belgelenmesi, ilgili dönem kazancından indirilmek üzere ilgili dönem vergi beyannamesinde gösterilmesi gerekir.

Beyannamede gösterilmesi gerektiği için yıllık beyanname veren ticari, zirai ve serbest meslek kazancı vb ile kurumlar vergisi mükellefleri yararlanabilir.

Vergi muafiyet tanınan vakıflar Gelir İdaresi Başkanlığı’nın web sayfasında yer almaktadır. Toplam sayı 313 tane olup, listede kuruluş yılı ve yeri yer almaktadır.

Kamuya yararlı dernekler web sayfası ve dernek başkanının ismi, adresi, telefon numarası gibi bilgiler ayrıntılı olarak listede yer almaktadır.

Ülkemizde, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem felaketi sonrasında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı “AFAD” tarafından yardım kampanyası başlatılmıştır.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Diğer İndirimler” başlıklı 10 uncu maddesinin (1)-e bendinde, Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdî bağışların tamamı, kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından indirilebileceği hükme bağlanmıştır.

Benzer şekilde, bu hüküm, Gelir Vergisi Kanunu’nun “Diğer İndirimler” başlıklı 89 uncu maddesinin (1)-10 numaralı bendinde gelir vergisi mükellefleri için de yer almaktadır.

3 Şubat 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 3483 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla, Ülkemizde meydana gelebilecek depremler sonrasında zarar gören afetzedeler için yapılacak yardımların Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca koordine edilmesi uygun görülmüştür.

AFAD internet sitesinde “Deprem Yardım Kampanyası Banka Hesap Bilgilerini” ve “SMS” bilgilerini bir duyuru ile paylaşarak, yardım kampanyasını başlatmıştır.

1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “10.3.2.2.4. Bağış ve yardımın belgelendirilmesi” başlıklı bölümü uyarınca; ayni veya nakdi olarak yapılan bağış ve yardımların kurumlar vergisi mükelleflerince indirim olarak dikkate alınabilmesi için makbuz karşılığı yapılmış olması gerekmektedir.

Kızılay’a yapılacak aynî bağış ve yardımlar ise KVK Tebliğinin “10.3.2.1. Kurum kazancının %5’i ile sınırlı bağış ve yardımlar” başlıklı bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde, kurum kazancının veya gelir vergisi beyannamesinde beyan edilen gelirin %5’i ile sınırlı olarak matrahtan indirilebilmektedir.

Ayrıca, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendinde fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelinin safi kazancın tespitinde gider olarak indirilebileceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendine göre, fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelinin tamamı gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirilebilecektir.

Gıda bankacılığı kapsamında yapılacak bağışlara ilişkin usul ve esaslar 251 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenmiş olup anılan Tebliğde vergi avantajlarından yararlanabilmek için Gıda maddesi bağışının dernek veya vakfa yapılmış olması,

Bağışı kabul edecek dernek veya vakfın tüzüğünde veya senedinde ihtiyacı bulunanlara gıda yardımı yapabilmesine ilişkin hükümlerin bulunması,

Gıda bankacılığı kapsamında yapılacak bağışların gıda maddesi niteliğinde olması ve yapılacak bağışların şartlı olarak (bedelsiz olarak ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere) yapılması gerekmektedir.

Bir daha böyle acıların yaşanmaması temennisiyle selam ve dua ile.