Çiftleşen karıncaların bağışıklık sistemi daha güçlü oluyor

Biliminsanlarının keşifleri, kraliçe karıncalar için bağışıklık sistemini güçlendiren bir aktiviteye işaret ediyor: çiftleşmek. Kraliçe olmak güzel şey –karınca olan kraliçeden söz ediyoruz– çünkü çiftleşmek bağışıklık sisteminde mucizeler yaratıyor. Bir canlının, bir bakteri veya virüse düşük dozda maruz kalarak patojenin ileride karşılaşabileceği yüksek dozuna karşı direnç geliştirmesine bağışıklık hazırlığı deniyor. İsviçreli ve Panamalı araştırmacılar, omurgasızlarda bağışıklık […]

Çiftleşen karıncaların bağışıklık sistemi daha güçlü oluyor
Çiftleşen karıncaların bağışıklık sistemi daha güçlü oluyor
Selman Güneş
  • Yayınlanma24 Kasım 2020 07:52

Biliminsanlarının keşifleri, kraliçe karıncalar için bağışıklık sistemini güçlendiren bir aktiviteye işaret ediyor: çiftleşmek.

Kraliçe olmak güzel şey –karınca olan kraliçeden söz ediyoruz– çünkü çiftleşmek bağışıklık sisteminde mucizeler yaratıyor.

Bir canlının, bir bakteri veya virüse düşük dozda maruz kalarak patojenin ileride karşılaşabileceği yüksek dozuna karşı direnç geliştirmesine bağışıklık hazırlığı deniyor. İsviçreli ve Panamalı araştırmacılar, omurgasızlarda bağışıklık hazırlığını incelemek üzere, bağışıklık kazanmak için bol vakti olan iki tür seçmiş: Lasius niger ve Formica selysi. Bu türlerin kraliçe karıncaları 20 yıla kadar yaşayabiliyor. Kraliçeler iki gruba ayrılmış: Genç, bakire “prensesler” ve çiftleşmiş kraliçeler –bir erkekle çiftleşmesinden elde ettiklerini, ömrü boyunca on milyonlarca yumurtayı döllemek için kullanmak üzere “sperm kesesine” doldurmuş dişiler.

Araştırmacılar, doğada böcekleri yaklaşık bir hafta içinde öldüren bir mantar üretmiş. Önce iki kraliçe grubuna da güçsüz, düşük bir doz uygulamış, bir hafta sonra da yüksek doz vermişler. Hayatta kalanların sayımında, yalnızca bir grubun –çiftleşmiş L. niger kraliçelerinin– hazırlık aşamasında bağışıklık kazandığı keşfedilmiş. Ancak her iki türde de çiftleşmiş kraliçeler, mantardan sağ kurtulma konusunda bakirelerden belirgin ölçüde daha başarılı olmuş.

Araştırmaya göre bulgular, bir kraliçenin bir erkek karıncayla ilişkiye girmesinin “bağışıklık sistemini daha aktif hâle getirdiğine” işaret ediyor. Çiftleşmenin bağışıklık direnci üzerindeki etkisi büyük ve tutarlıymış. Şöyle de diyebiliriz: Cinsel birlikteliğin ömrüne ömür katsın, Kraliçe Çok Yaşa!

YAYILIM ALANI
Siyah bahçe karıncası (Lasius niger) Avrupa’da ve Kuzey Amerika ile Asya’nın bazı yerlerinde yaşıyor. Bahçelerde saksıların altında, kentlerdeki kaldırım taşlarının çatlaklarında ve iştahla işgal ettikleri evlerde görülmeleri işten bile değil.

DİĞER BİLGİLER
Siyah bahçe karıncası yemek için yalnızca avlanmıyor, besin de yetiştiriyor aynı zamanda. Karıncalar, besin olarak kullandıkları, bal şebnemi denen bir madde salgılayan yaprakbiti kolonileriyle sıklıkla yan yana yaşıyor. Bu böcekleri “sağmak” için onları antenleriyle okşuyor, yakında tutmak içinse kanatlarını ısırıp koparabiliyorlar. Ve bit sürülerini çiftlik hırsızlarından –yani diğer haşere avcılarından– koruyorlar.

Bu yazı, National Geographic Türkiye Ağustos 2018 sayısında yer aldı.