Reklam

Aziz Sancar’ın Oscar’lara Yaraşır Hayat Hikayesi

Nobel Ödülü al­dı­ğı ha­be­ri sabah 05:00 su­la­rın­da çalan te­le­fon­la geldi. Eşi Pro­fe­sör Gwen “Aziz San­car’la gö­rüş­mek is­ti­yo­rum.” diyen sesi önce al­gı­la­ya­ma­dı. “Sa­atin kaç ol­du­ğu­nun far­kın­da mı­sı­nız?” diye çı­kış­tı. Stock­holm’den ara­dık­la­rı­nı söy­le­dik­le­rin­de durum an­la­şıl­mış­tı. Aziz Bey’in te­le­fon gö­rüş­me­si bit­ti­ğin­de ise ka­rı-ko­ca otu­rup bir süre ses­siz­ce bir­bi­ri­ne baktı. Dünya ile bir­lik­te Tür­ki­ye de Aziz San­car’ın adını 2015 yı­lın­da ka­zan­dı­ğı Nobel Kimya Ödülü sa­ye­sin­de du­ya­cak­tı. Kül­tür ve Yaşam lis­te­si­nin ko­nu­ğu aka­de­mis­yen, bi­yo­kim­ya­ger, mo­le­kü­ler bi­yo­log ve bilim in­sa­nı Aziz San­car…

Aziz Sancar’ın Oscar’lara Yaraşır Hayat Hikayesi
Selman Güneş
Yayınlanma

12:30 - 22 Mayıs 2026

Güncelleme

12:30 - 22 Mayıs 2026

Okuma Süresi

6 dakika

Nobel Ödülü al­dı­ğı ha­be­ri sabah 05:00 su­la­rın­da çalan te­le­fon­la geldi. Eşi Pro­fe­sör Gwen “Aziz San­car’la gö­rüş­mek is­ti­yo­rum.” diyen sesi önce al­gı­la­ya­ma­dı. “Sa­atin kaç ol­du­ğu­nun far­kın­da mı­sı­nız?” diye çı­kış­tı. Stock­holm’den ara­dık­la­rı­nı söy­le­dik­le­rin­de durum an­la­şıl­mış­tı. Aziz Bey’in te­le­fon gö­rüş­me­si bit­ti­ğin­de ise ka­rı-ko­ca otu­rup bir süre ses­siz­ce bir­bi­ri­ne baktı. Dünya ile bir­lik­te Tür­ki­ye de Aziz San­car’ın adını 2015 yı­lın­da ka­zan­dı­ğı Nobel Kimya Ödülü sa­ye­sin­de du­ya­cak­tı. Kül­tür ve Yaşam lis­te­si­nin ko­nu­ğu aka­de­mis­yen, bi­yo­kim­ya­ger, mo­le­kü­ler bi­yo­log ve bilim in­sa­nı Aziz San­car…

Nobel Ödülü al­dı­ğı ha­be­ri sabah 05:00 su­la­rın­da çalan te­le­fon­la geldi. Eşi Pro­fe­sör Gwen “Aziz San­car’la gö­rüş­mek is­ti­yo­rum.” diyen sesi önce al­gı­la­ya­ma­dı. “Sa­atin kaç ol­du­ğu­nun far­kın­da mı­sı­nız?” diye çı­kış­tı. Stock­holm’den ara­dık­la­rı­nı söy­le­dik­le­rin­de durum an­la­şıl­mış­tı. Aziz Bey’in te­le­fon gö­rüş­me­si bit­ti­ğin­de ise ka­rı-ko­ca otu­rup bir süre ses­siz­ce bir­bi­ri­ne baktı. Dünya ile bir­lik­te Tür­ki­ye de Aziz San­car’ın adını 2015 yı­lın­da ka­zan­dı­ğı Nobel Kimya Ödülü sa­ye­sin­de du­ya­cak­tı. Kül­tür ve Yaşam lis­te­si­nin ko­nu­ğu aka­de­mis­yen, bi­yo­kim­ya­ger, mo­le­kü­ler bi­yo­log ve bilim in­sa­nı Aziz San­car…

Kar­deş­le­ri ve ken­di­si­ni “Oku­ma­lı­sı­nız!” di­ye­rek teş­vik eden kişi oku­ma-yaz­ma bil­me­yen an­ne­si Mer­yem Hanım’dı. Bu öğüt­ler so­nu­cu bir kar­de­şi ge­ne­ral, bir kar­de­şi bin­ba­şı, bir kar­de­şi ma­ki­ne mü­hen­di­si, bir kar­de­şi ti­ca­ret er­ba­bı, bir kar­de­şi araba tamir tek­nis­ye­ni oldu.
Üni­ver­si­te için İstan­bul’a gel­di­ğin­de kork­muş­tu. Tür­ki­ye’nin en iyi li­se­le­rin­den gelen in­san­lar ara­sın­da geri kal­ma­mak için o kadar çok ça­lış­tı ki so­nun­da İstan­bul Üni­ver­si­te­si’nden bi­rin­ci­lik­le mezun oldu. Yıl­lar sonra için­de kalan uh­de­nin aşırı ça­lış­mak­tan İstan­bul’u ta­nı­ya­ma­mak ol­du­ğu­nu söy­le­ye­cek­ti.

Dok­tor Aziz iki yıl Mar­din’de bir sağ­lık oca­ğın­da görev yap­tık­tan sonra al­dı­ğı burs­la Ame­ri­ka’ya gitti. Johns Hop­kins Üni­ver­si­te­si, Dal­las Üni­ver­si­te­si, Yale Üni­ver­si­te­si’nde mo­le­kü­ler bi­yo­lo­ji da­lın­da, bi­yo­kim­ya ve bi­yo­fi­zik alan­la­rın­da ça­lış­tı. DNA ona­rı­mı, hücre di­zi­li­mi, kan­ser te­da­vi­si, bi­yo­lo­jik saat üze­ri­ne ça­lış­ma­lar yü­rüt­tü.

288 ma­ka­le 33 kitap ya­yın­la­dı. Aziz San­car’ın ça­lış­ma­la­rı pe­şin­den ödül­le­ri de ge­tir­miş­ti. 2005’te ABD Ulu­sal Bi­lim­ler Aka­de­mi­si’ne se­çi­len ilk Türk oldu, 2006 yı­lın­da da Tür­ki­ye Bi­lim­ler Aka­de­mi­si’ne asil üye se­çil­di.

ABD’de oku­yan Türk öğ­ren­ci­le­rin sı­kın­tı­la­rı­nı ilk gel­di­ği yıl­lar­da bi­re­bir o da ya­şa­mış­tı. ABD Ulu­sal Bi­lim­ler Aka­de­mi­si’nden al­dı­ğı ödül ve eşi­nin des­te­ğiy­le öğ­ren­ci­le­rin ha­ya­tı­nı ko­lay­laş­tır­ma­yı amaç edi­nen Aziz-Gwen San­car Vakfı’nı kurdu ve Ca­ro­li­na Türk Evi adıy­la bir öğ­ren­ci mi­sa­fir­ha­ne­si açtı.

Nobel Kimya Ödülü’nü, hüc­re­le­rin hasar gören DNA’ları nasıl onar­dı­ğı­nı ve ge­ne­tik bil­gi­si­ni nasıl ko­ru­du­ğu­nu ha­ri­ta­lan­dı­ran araş­tır­ma­la­rı sa­ye­sin­de aldı.

Prof. San­car ödül alan ça­lış­ma­sı­nın öne­mi­ni he­pi­mi­zin an­la­ya­bi­le­ce­ği dille de an­la­ta­cak­tı: “DNA ona­rı­mı in­sa­nı kan­se­re karşı ko­ru­mak­ta önem­li. Çünkü kan­ser yapan et­ken­le­rin çoğu DNA’yı bo­zu­yor ve o yolla kan­se­re sebep olu­yor. Biz, ‘DNA ken­di­ni nasıl ona­rı­yor, hüc­re­ler ken­di­ni nasıl kan­se­re karşı mü­da­faa edi­yor?’ bunu ay­dın­lat­tık. Ay­rı­ca bu DNA ona­rı­mı­nın bir de kan­ser te­da­vi­si için önemi var. Çünkü kan­se­ri te­da­vi etmek için kul­la­nı­lan ilaç­la­rın çoğu, kan­ser hüc­re­le­ri­nin DNA’sını tah­rip edi­yor ve kan­ser hüc­re­le­ri onu tamir et­me­ye ça­lı­şı­yor. Biz de orada gi­ri­şim yapıp kan­ser ilaç­la­rı­nın daha et­ki­li ol­ma­sı­na ça­lı­şı­yo­ruz.”

Kaynak: Halk Bank Kültür Yaşam

 


Bir Yorum Ekle

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir