Kızıltepe Ticaret ve Sanayi Odası’nda uzun yıllardır başkanlık görevini sürdüren Mahmut Dündar’ın karşısına bu yıl Sedat Ege’nin aday olması, oda seçimlerini yeniden gündeme taşıdı. Seçim süreciyle ilgili kamuoyunda birçok soru gündeme gelirken, en çok merak edilen konuların başında “Başkan nasıl seçiliyor?”, “Kimler oy kullanabiliyor?” ve “Borcu olan üyeler neden oy kullanamıyor?” soruları geliyor.
Oda başkanı doğrudan üyeler tarafından seçilmiyor
5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’na göre ticaret ve sanayi odalarında seçimler iki aşamalı gerçekleştiriliyor.
İlk aşamada oda üyeleri, faaliyet gösterdikleri meslek komiteleri için oy kullanıyor. Meslek komitelerine seçilen üyeler daha sonra oda meclisini oluşturuyor. Oda meclisi ise kendi üyeleri arasından yönetim kurulunu ve yönetim kurulu başkanını seçiyor.
Bu nedenle oda başkanı doğrudan tüm üyelerin oyuyla değil, meclis üyelerinin oylarıyla belirleniyor.
Borcu olan üyeler oy kullanabiliyor mu?
Kanuna göre, seçim tarihinde odaya aidat ve diğer mali yükümlülüklerini yerine getirmemiş üyeler seçmen listelerinde yer alamayabiliyor ve oy kullanma hakkını kaybedebiliyor.
Bu uygulamanın amacı, yükümlülüklerini yerine getiren üyelerin seçimlerde söz sahibi olmasını sağlamak olarak açıklansa da, uygulama zaman zaman tartışmalara neden oluyor.
Tartışmaların odağında ne var?
Bazı üyeler, ekonomik sıkıntılar nedeniyle aidat borcu bulunan esnafın oy kullanamamasının temsil adaletini zedelediğini savunuyor. Öte yandan, seçim öncesinde borcu olan üyelerin borçlarının ödenmesi durumda üyeler, yasal engelleri ortadan kalktığı için oy kullanma hakkını yeniden elde edebiliyor.
Uzmanlar, seçimlerin yalnızca hukuka uygun değil, aynı zamanda şeffaf, adil ve tüm üyelerin güven duyacağı şekilde yürütülmesinin kurumsal itibar açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Şeffaflık çağrısı
Sivil toplum yönetişimi üzerine çalışan uzmanlara göre, oda seçimlerinin kamuoyuna daha açık şekilde anlatılması, seçim takvimlerinin etkin duyurulması, seçmen listelerinin şeffaf biçimde ilan edilmesi ve üyelerin seçim süreçleri konusunda yeterince bilgilendirilmesi güveni artırabilir.
Uzmanlar ayrıca, oda seçimlerinin belirli bir grubun değil, tüm üyelerin iradesini en güçlü şekilde yansıtacak yöntemlerle yürütülmesinin hem kurumların meşruiyetini hem de üyelerin yönetime katılımını güçlendireceğini ifade ediyor.
